Bor (Joris Moens)

Auteur:	Joris Moens.
Titel:	Bor, 1994.
Uitgeverij:	De Bezige Bij, Amsterdam.
Aantal pagina's:	154.

Evaluatie:

1. Emotie, gevoelens tijdens het lezen.
   Het boek is grappig en shockerend door z'n taalgebruik. Het is grove achterbuurten taal. Heel direct dus, agressief: 'Beetje rot uit de kut gekomen?'.
2. Normen en waarden.
   De hoofdpersoon, Bor, zet zich af tegen school en zijn ouders. Medescholieren worden beoordeeld op uiterlijkheden: puistenkop, de uitstraling van een loempia. Meisjes moeten een beetje hoerig zijn: je praat wel een beetje min over ze (die doet het met iedereen), maar je kijkt er graag naar en in je dromen staan ze voor je klaar. Nette meisjes zijn droge trutten.
   In de tram zijn ouderen, dikkerds en jongens uit de polder een gewillig slachtoffer. Elke onzekerheid bij ze wordt door bluf aangeboord. Met zijn vrienden wordt een knokpartij niet uit de weg gegaan.
   Bor heeft geen problemen met helen. Als hij behoefte heeft aan een stereotje of aan een nieuwe motor dan zorgen zijn vrienden daar wel voor. Een fiets steelt Bor zelf wel.
   Minderheden spelen geen belangrijke rol in het boek. Toch zijn er vier 'baklava's' in de klas (die wel hele goede cijfers halen).
3. Manier van schrijven.
   Het boek beschrijft in een daverend tempo de gebeurtenissen die zich binnen elf dagen afspelen. Bor levert (vooral in gedachten) commentaar op iedereen in zijn omgeving. Hij vindt zichzelf de slimste en de flinkste. Het eerste is waar, maar zijn vrienden en zijn broer zijn veel verder als het op daden aankomt (diefstal, omgang met meisjes). Bij Bor is vooral het woordgebruik belangrijk.
4. Realiteitswaarde.
   Bor gaat het liefst met zijn vrienden stappen in de Amsterdamse binnenstad. Hij kijkt het liefst naar vrouwen en denkt aan rammen en prammen. De jongen is zelf een woordvlugge nietsnut, die niet verder wil op school. Hij vind zijn vader een mislukkeling en zijn broer Peter een achterlijke sukkel die bij ieder meisje denkt dat hij beet heeft. Zijn moeder is 'dat mens', maar die wel de baas is in huis. Het gezin is een soort 'Ma Flodder' gezin. Iedereen voelt zich het lekkerst te midden van zijn eigen rotzooi.
   Bor is geen echte held. Alleen komt hij niet vlug tot daden. Het liefst staat hij te gluren naar meisjes (met de verrekijker - net zoals zijn vader...), of brutaal naar hen te staren in de tram. Meisjes spreken hem eerder aan dan andersom, tenzij hij zich moed heeft ingedronken met de nodige sterke drank. Maar met zijn vrienden gaat één en ander vlugger, ze zwepen elkaar op.
   In Bor's omgeving is drank wel belangrijk, roken echter niet en verdovende middelen ook niet. Dit is misschien te wijten aan dat de schrijver ook arts is. Voetbal op de tv is ook belangrijk.
   Bor is door zijn uitdagende maar toch ook schuchtere gedrag interessant voor meisjes. Speciaal voor Ruth, die uit het wat chiquere Amsterdam-Zuid komt (Bor komt uit Amsterdam-West) is hij aantrekkelijk wild.
5. Structuur.
   Het boek begint met het aftuigen van enkele mormonen. In de loop van de daaropvolgende week worden Bor's vrienden achtereenvolgens ontboden op het politiebureau. Uiteindelijk belandt Bor daar ook. Er wordt een spanning opgebouwd of hij ook echt gezocht wordt voor het mormonen incident.
6. Bedoeling, idee.
   Bluf, spierkracht en vrouwen zijn van belang in de beschreven lagere milieus. Onderwijs is van geen enkel nut. Impulsief gedrag bepaalt het dagelijks gebeuren. Dit blijkt ook uit zoiets belangrijks als de naamgeving van je zoon: Bor is genoemd naar Bor de Wolf uit de Fabeltjeskrant, de figuur die zijn vader het meest aansprak.

Terug naar Boekverslagen-Homepage.