Beste bezoeker, het is toegestaan dit verslag voor privé doeleinden te gebruiken.
Het is echter niet toegestaan dit verslag of delen daarvan te kopieëren, en op een andere internetsite
ter beschikking te stellen en/of openbaar te maken dmv druk, fotokopie zonder voorafgaande
schriftelijke toestemming van mij. Voor vragen, bijv. over links, kun je me altijd emailen.
Statestieken

Verslag In de mist van het schimmenrijk

Boekverslag 27 april 1996. Gemaakt door Walter ter Maten uit Son en Breugel.


Auteur: Willem Frederik Hermans.
Titel: In de mist van het schimmenrijk - Fragmenten uit het oorlogsdagboek van de student Karel R.
Uitgeverij: De Bezige Bij, 1993.
Aantal pagina's: 96.
Bijzonderheid: Boekenweekgeschenk 1993.


Ander werk:

Samenvatting

Het boek omvat fragmenten uit het dagboek van Karel R. (20) over de periode 6 maart 1944 tot 10 oktober 1944 en verder nog wat losse, ongedateerde notities. Het beschrijft zijn relatie met Madelon, die echter feitelijk verloofd is met Tjeu. De meeste kennissen van Karel zijn net als hij ondergedoken. Als er contacten zijn dan is dat s avonds. Een belangrijk punt wat steeds terugkomt is de door de Duitsers ingestelde avondklok: deze gaat steeds vroeger in. In het begin was het 11 uur later 8 uur. Pas na 4 uur 's ochtends mag men zich weer op straat begeven. De contacten tussen Madelon en Karel worden dan ook steeds haastiger en vluchtiger.
Karel R., student, afkomstig uit Hilversum, is ondergedoken in Amsterdam om te ontkomen aan de Abeitseinsatz, waardoor jonge mannen in Duitsland te werk konden worden gesteld. Hij is bevriend met Michiel, die met valse papieren nog gewoon thuis zit. Karel gebruikt het adres van Michiel voor correspondentie met zijn ouders. Deze sturen hem elke maand geld. Officieel bestaat Karel echter niet meer. Zijn ouders kennen niet zijn echte adres, bij mevrouw K. Het boek begint kort na de aanslag die Karel en zijn vriend Douwe uitvoeren op een tandarts die beschuldigd was van het verraden van Joodse onderduikers. Douwe zat in het verzet, Karel niet en de reden waarom Karel mee ging is onduidelijk. De aanslag is ook onhandig voorbereid. Douwe wordt aangehouden.
Michiel heeft een geheime zender. Hij oppert het plan om berichten in morse naar Engeland te sturen. Er zijn echter geen berichten, ze kennen geen morse, en ze weten niet naar wie ze moeten zenden. Toch wordt dit merkwaardige plan opgestart. Karel moet bevriend worden met een telegrafiste. Dit wordt Madelon: hij belt K03, de afdeling voor het telefonisch opgeven van telegrammen en maakt een afspraakje met het eerste meisje dat hij hoort.
Madelon (23) woont in bij Tjeu (35), haar verloofde, waarmee ze na de oorlog zal trouwen. Madelon mist echter het nodige uitgaansleven. Met Karel gaat ze meerdere keren naar de bioscoop en naar concerten. Tjeu is niet jaloers. Madelon is een twijfelaar. Hij biedt haar zekerheid doordat hij rijk is, een ruim huis heeft en voldoende eten heeft. Toch begint Madelon met Karel een tweede relatie.
Karel ontvlucht het huis van Mevrouw K. als zij zijn adres aan zijn ouders heeft verklapt: op tweede paasdag staan zijn ouders voor de deur. De dag daarop trekt Karel in bij Atie, de onderhuurster van Tjeu. 's Nachts droomt Karel een keer van zijn ouders, waarbij zij in een omgeving van een spoorbaan zijn en waarbij een begrafenisstoet voorbijtrekt. Het is een gebeuren 'in de mist van het schimmenrijk'. Een paar dagen later hoort Karel dat zijn ouders zijn omgekomen na een bombardement op de trein naar Amsterdam.
Karel blijft niet lang bij Atie maar vindt onderkomen bij Kromhout, een vooruitstrevende arbeider met communistische idealen. In de zomermaanden zijn Tjeu en Madelon in Limburg. In deze tijd vertelt Karel verhaaltjes aan de kinderen van Kromhout en bedenkt plannen om van Tjeu af te komen. Uit de oude bergplaats van Michiel, die ondertussen bij toeval is aangehouden en naar Duitsland is gestuurd, haalt hij een pistool op. Hier verbergt hij ook zijn dagboekaantekingen. Na de terugkomst van Tjeu en Madelon wordt de relatie tussen Karel en Madelon wanhopiger, ondanks dat Tjeu breekt met Madelon. Karel spiekt in het zakagendaatje van Madelon, die nu op haarzelf woont. Hij beschuldigt haar van twijfelen en hem aan het lijntje houden. Ondertussen worden de levensomstandigheden steeds slechter. Er is een tekort aan eten en elektriciteit en in oktober wordt Madelon ontslagen. Door de korte avonden wordt het contact met Madelon steeds minder.
Als Kromhout is gearresteerd, moet Karel een nieuw onderduikadres zoeken. Hij weet niet waar hij heen moet. Tjeu laat hem niet meer binnen. Vlak voor spertijd bereikt hij nog het huis van zijn oma waar hij al in geen jaren is geweest. Zijn gedrag bevalt oma niet: zo gaat het niet goed met hem, hij wordt nog een dief of een moordenaar. Om vier uur s ochtends vertrekt Karel weer. Op weg naar Olaf wordt Karel aangehouden. Karel schiet hierbij een Duitser dood. Hij raakt ook zelf gewond, maar kan wel vluchten. Het boek eindigt met de blik van de gewonde Karel vanuit een kamertje op het Binnengasthuis (ziekenhuis), waar hij zich echter niet kan laten verplegen.

Hoofdpersonen

Bedoeling van de schrijver

Het boek beschrijft een kortstondige, hartstochtelijke relatie tussen twee mensen die elkaar bij toeval leren kennen. Hun relatie geeft hun enige zekerheid en ontspanning temidden van de onrustige oorlogsachtergrond. De relatie is echter zodanig dat onder normale omstandigheden deze ondenkbaar zou zijn en zeker nooit zo lang zou hebben geduurd. De oorlogsomstandigheden zijn echter ook mede oorzaak van het verwateren van het contact tussen Karel en Madelon. Voor Karel valt er weinig te kiezen. En Madelon is een twijfelaar die niet kan kiezen.

Beschrijving van mooiste stuk, en waarom

Het leukste fragment is de vlucht voor de Duitsers, nadat Karel een Duitser heeft dood geschoten. Hij vlucht het huis van een hoer in. Zonder te vragen verzorgt zij hem aan zijn verwondingen. Nadat de rust buiten is teruggekeerd vertrekt Karel weer. Hij hoort dan dat er vijftien Nederlanders zijn gefusilleerd voor zijn daad. Er zijn tevens enkele huizen in brand gestoken. Ik vind dit het leukste fragment omdat het een van de weinige momenten is dat er echt spanning uit het boek naar voren komt.


Als je dit boekverslag gebruikt stel ik het zeer op prijs als je dit even laat weten door middel van een emailtje. Voor dit verslag is een 8,2 gehaald in Havo 3.



Terug naar Boekverslagen-Homepage.