Blauwe Maandagen (Arnon Grunberg)

Auteur:	Arnon Grunberg.
Titel:	Blauwe Maandagen, 1994.
Uitgeverij:	Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam.
Aantal pagina's:	271.
Bijzonderheid:	Bekroond met de Rabo-bank Lenteprijs voor Literatuur en met de Anton Wachterprijs, 1994.

Evaluatie:

1. Emotie, gevoelens tijdens het lezen.
   De achterflap van dit boek wekte grote verwachtingen. Het boek zou onthutsend, schitterend, hartverscheurend zijn, een droomdebuut, een zeldzaamheid in de Nederlandse Literatuur. Dat viel dus vies tegen tijdens het lezen. Alleen de eerste 128 pagina's zijn te pruimen. De volgende pagina's zijn veel van hetzelfde: een saai leven vol met één-uurs afspraakjes met hoertjes. Waar de man van leeft weet je niet.
2. Normen en waarden.
   De hoofdpersoon, Arnon, is Joods en Duitser van geboorte. Ondanks dat hij weinig actieve banden heeft met het Jodendom komen er terloops een serie Joodse feestdagen en bijbehorende gebruiken naar voren. Uit de toon blijkt niet een zich afzetten tegen het Jodendom en zijn gebruiken. Maar het had in de familie grote betekenis, vooral door dat men bij feesten veel bij elkaar kwam. Arnon's vader heeft een onduidelijk beroep, maar hij moest in ieder geval vaak weg. Diens Duitse afkomst merk je uit het veelvuldig luisteren naar de Duitse kortegolf zender, de 'Deutsche Welle'.
3. Arnon heeft een goede band met zijn vader. Hij spreekt teder over hem, met een knipoog, ondanks diens gebreken. Één en ander komt goed naar voren bij het caf‚ bezoek van hen op zondag middag op het eind van vaders leven. Eigenlijk zijn het treurige bezoeken, waarbij Arnon met de lichamelijke en geestelijke gebreken van zijn vader rekening moet houden.
4. Aan zijn moeder heeft Arnon geen enkele behoefte. Het is een schreeuwend mens, dat veelvuldig serviesdelen kapot gooit. Arnon ontloopt haar later, maar mist blijkbaar moederlijke warmte. De veelvuldige contacten met hoertjes moeten iets goed maken. Het liefst ligt hij te dromen met zijn hoofd op een vrouwenschoot (zie ook de illustratie van de omslag). De contacten zijn echter kortstondig.
5. Manier van schrijven.
   Alle gebeurtenissen worden vanuit de hoofdpersoon gezien. Het zijn zijn gedachten, zijn waarnemingen en zijn verlangens. De zinnen zijn vrij direct zonder moeilijke woorden. De verschillende hoofdstukken staan onderling niet in chronologische volgorde. Het tweede deel van het boek is een voortdurend voortkabbelen van steeds hetzelfde (weer een afspraakje). Het is zoals de schrijver zelf zegt over de verhalen van iemand anders (zie pag. 25): als het verhaal van de schildpad uit Alice in Wonderland.
6. Realiteitswaarde.
   Het boek is ook tijdgebonden. Er worden enkele liedjes uit '85 tot '94 in genoemd. Ook de voetballers Johnny Bosman en Wim Kieft worden vermeld. Van Amsterdam-Zuid, tussen RAI en Amstel Station, komt vooral de café- en restaurantwereld naar voren. Beginnend met zijn eerste liefde, Rosie, ontwikkelt Arnon een voorliefde voor eten in luxe restaurants. Geld hebben ze er niet voor. Dit lossen ze op door hun schoolboeken te verkopen (het eerste boek is natuurlijk het Wiskunde boek, 'Getal en Ruimte', wat Arnon het afschuwelijkste boek vindt). Als die op zijn gebruiken ze die van medescholieren. Dat dit op 'het Vossius' niet wordt gemerkt is merkwaardig. Maar zijn spijbelen valt wel op. Uiteindelijk maakt hij de school niet af.
   Daarna ontwikkelt zich een nutteloos leven. Arnon leeft schijnbaar van niets, maar is toch nog in staat om afspraakjes te maken met hoertjes. Dit lijkt me echter uitzonderlijk. Overigens blijven de hoertjes nooit langer dan een uur en maakt hij met slechts een enkele een tweede afspraak. Eigenlijk is de spanning van het afspraakjes maken voor hem het interessantst. Met Rosie had dit al eerder op hem de grootste indruk gemaakt: een week wachten voor een afspraakje om te neuken. Het fantaseren, het dromen, de verwachtingen betekenden eigenlijk meer dan de uiteindelijke gebeurtenis. Die speelde zich af in een treurig hotel, met twee onhandige hoofdpersonen.
7. Structuur.
   Het zijn een serie autobiografische verhalen. De schrijver is de hoofdpersoon.
8. Bedoeling, idee.
   De titel 'Blauwe Maandagen' slaat op vluchtigheid, kortstondigheid. Alle contacten die Arnon heeft zijn vluchtig en kortstondig. 'Hij is er een Blauwe Maandag geweest' betekent volgens de 'Van Dale' een maandag dat er niet, of zeer kort, gewerkt wordt.

Terug naar Boekverslagen-Homepage.