Willem van Oranje, de belangrijkste Nederlander ooit. Zonder Willem van Oranje was de Opstand zeker niet gelukt, maar of Willem van Oranje een Calvinist was, daar moeten toch een aantal vraagtekens bij geplaatst worden!

Argumenten waarom Willem van Oranje, ook door tijdgenoten, niet beschouwd werd als een Calvinist?

• Wat exact de geloofsovertuiging was van Willem van Oranje is uiteraard achteraf nooit meer met zekerheid te zeggen. Willem van Oranje heeft zich daar zelf NOOIT over uitgelaten.
  
  
• Wel bestaat er consensus over het feit dat Willem van Oranje zeker geen Calvinist is geworden uit puur religieuze overwegingen. Algemeen wordt Willem van Oranje nu beschouwd als een Hervormingsgezinde Rooms-Katholiek. De Calvinistische tijdgenoten van Willem van Oranje hebben Willem van Oranje zeker NIET als Calvinist beschouwd. Die Calvinistische claim over Willem van Oranje kwam pas in de 19e eeuw......
  
  
  Voorbeelden?
  
  
  • De Leidse dominee Hacksius beschouwde de moord op Willem van Oranje als een Godsoordeel n.a.v. de niet gepaste festiviteiten tijdens de doopfeesten van Frederik Hendrik!
    
    
  • De Calvinistische Duitse predikant Peter Beuterich vond dat Willem van Oranje een atheïst was.....
    
    
  • In Gent werden een aantal fel anti-Orangistische pamfletten gepubliceerd, waaronder een pamflet van de Calvinist Champagney, die Willem van Oranje karakteriseerde als de grootste atheïst en hypocriet ter wereld, die elk middel te baat nam om zijn onverzadigbare heerszucht te bevredigen
    
    
  • Willem van Oranje pleitte dus altijd voor verdraagzaamheid op godsdienstig gebied en wilde dus ook in Gent de katholieken blijven toestaan. Petrus Datheen heeft toen vanaf de preekstoel in de Sint-Baafskathedraal van Gent uitgeroepen dat Willem van Oranje een atheïst was, want, aldus Petrus Datheen, Willem van Oranje verandert net zo gemakkelijk van geloof / godsdienst als iemand anders van pak.
    
    
  • Jan van Nassau, maar beter bekend onder de naam Jan de Oude, de man achter de Unie van Utrecht, met standbeeld op het Domplein in Utrecht, in onmin geraakt met Willem van Oranje over o.m. de keus van Willem van Oranje voor de RK Hertog van Anjou (Frankrijk), noemde de moord op zijn broer Willem van Oranje een ingreep van de Almachtige die hier mee wilde voorkomen dat de Lage Landen onder de heerschappij van een Franse Katholieke Hertog zouden vallen.
    
    
  • Het ontbreken van een Religievrede heeft Willem van Oranje altijd betreurd en zorgde voor een verwijdering t.o.v. zijn politieke Calvinistische bondgenoten.
    
    
  • En natuurlijk sprak Willem van Oranje zich wel eens negatief uit over Rooms-Katholieken, net zoals Willem van Oranje zich wel eens negatief uitsprak over de aanhangers van de Nieuwe Religie: de Calvinisten. Alleen de negatieve opmerkingen van Willem van Oranje over de Rooms-Katholieken worden meestal aangehaald......
    
    
  • Willem van Oranje liet zich tot het einde van zijn leven soms zeer kritisch uit over vele calvinistische opvattingen. Willem van Oranje laakte vooral hun onverdraagzame houding tegenover andersdenkenden, niet alleen tegenover katholieken, maar ook tegenover protestanten die de calvinistische leerstellingen niet onderschreven. Willem van Oranje was ook sterk gekant tegen de strenge tucht waaraan leden van de gereformeerde kerk waren onderworpen, en deelde niet de afschuw die de meeste calvinisten hadden van zulke wereldse vermaken als dans en toneelspel. Verder wenste Willem van Oranje, in tegenstelling tot bijna alle gereformeerde predikanten, hun kerk niet onder toezicht van de wereldlijke overheid te plaatsen, zodat een nieuwe drukkende inquisitie kon worden voorkomen.
    
    
• Over de persoonlijke godsdienstige opvattingen van Willem van Oranje zal wel altijd gediscussieerd worden, waarbij dan altijd een van de problemen is dat alle toespraken die Willem van Oranje hield, net als bij een huidige politicus, afgestemd waren op de mensen die Willem van Oranje toesprak. Een van de in dit verband "beroemste" uitspraak van Willem van Oranje luidt (wel uit 1566):
  
  
  Katholieken en protestanten geloven in principe in dezelfde waarheid, ook al brengen ze hun geloof op verschillende wijzen onder woorden.
  
  
  
• Willem van Oranje was een groot politicus, geen twijfel over mogelijk. Een politicus houdt bij zijn uitspraken altijd rekening met zijn publiek en dat deed Willem van Oranje dus ook. Aan de protestanten deed Willem van Oranje het voorkomen alsof hem niets meer ter harte ging dan de bescherming en verspreiding van Gods woord, terwijl Willem van Oranje de katholieken verzekerde dat hij er alleen maar naar streefde de door de Spanjaarden geschonden privileges in ere te herstellen.
  
  
• Willem van Oranje verdoezelde vaak het onverdraagzame optreden van talrijke calvinisten door op te merken dat al hadden deze zich veelal als stoute kinderen gedragen en hem grote moeilijkheden bezorgd, zij nooit zoals zo vele katholieken in verstandhouding met de vijand hadden gestaan. Voor Willem van Oranje was het een vereiste dat de gereformeerde religie volledige vrijheid van godsdienst bleef genieten, met het argument dat als hen deze vrijheid zou worden ontnomen, het land niet langer dan drie dagen zou kunnen blijven voortbestaan, ondanks het feit dat de meerderheid van de bevolking nog steeds katholiek was en bleef. Willem van Oranje beschouwde de protestanten als zijn trouwste bondgenoten, want zij deelden zijn opvatting dat aan een verzoening met Philips II niet te denken viel.
  
  
• De moord op Willem van Oranje werd dus, zoals we zagen, niet betreurd door sommige overtuigde katholieken èn een aantal rechtzinnige calvinisten.
  
  Samengevat wordt dan ook wel eens Willem van Oranje als volgt omschreven:
  
  
  • Willem van Oranje was te gematigd voor een aantal rechtzinnige calvinisten
    
    
  • Willem van Oranje was te protestants voor sommige katholieken
    
    
  • Willem van Oranje had te veel macht volgens sommige hogere edelen
    
    
  • Willem van Oranje was te veel voor het (tot hulp bereide) katholieke Frankrijk, aldus een aantal calvinisten die meer op de hand van het (niet tot hulp bereide) "protestantse" Engeland waren en dus werd Willem van Oranje tegengewerkt bij het verkrijgen van de titel Graaf van Holland, waar we het verder nog niet overgehad hebben, maar dat komt beslist nog wel een keer........
    
    
• Was Willem van Oranje dus nu een Calvinist.................................... ?????????????????????????????

Nieuwsgierig naar de achtergronden waarom Willem van Oranje, ook door tijdgenoten, niet beschouwd werd als een Calvinist?

Klik dan HIER

1583

Willem van Oranje
In 1995 verscheen een artikel (link), met daaruit het volgende citaat over de vraag: was Willem van Oranje een Calvinist:

Was Willem van Oranje een Calvinist? Dat is, lijkt mij, moeilijk te begrijpen. Hoe bitter hebben juist de Calvinisten Willem van Oranje dwars gezeten om zijn ruimhartige opvattingen over godsdienstvrijheid. Godsvertrouwen is zeker nog geen Calvinisme. En Willem van Oranje's afkeer van kerkelijke tucht, strijd voor tolerantie, sympathie voor de oprecht oecumenische pastor Hubert Duifhuis en opkomen voor het erkennen van de belofte der doopsgezinden als gelijkwaardig met de eed der Calvinisten - het zijn werkelijk geen kenmerken van een Calvinistische overtuiging. In Willem van Oranje's brieven is geen dogmatische rechtlijnigheid te vinden.

---

Geinteresseerd in een lezing over de vraag Was Willem van Oranje een Calvinist ???? door Aad 'arcengel' Engelfriet, samensteller van dit verhaal: Voor meer vrijblijvende informatie aad@engelfriet.net Wilt U eerst meer weten over Aad Engelfriet: klik dan HIER

wat zijn we trots op ons familiewapen ...., beetje jaloers zeker ....